Wat is semaglutide?

Semaglutide kort uitgelegd

Semaglutide is een analoog van het lichaamseigen hormoon GLP-1: een peptide van 31 aminozuren, gebouwd op de natuurlijke GLP-1-sequentie met twee gerichte wijzigingen. In Nederland is het een receptplichtig geneesmiddel en geen laboratoriumreagens.

Twee wijzigingen die wekelijkse dosering mogelijk maken

Natuurlijk GLP-1 verdwijnt binnen enkele minuten uit het bloed, omdat het enzym DPP-4 de sequentie aan het begin doorknipt. Semaglutide lost dat op twee manieren tegelijk op. Ten eerste is het aminozuur op positie acht vervangen door Aib, een niet-natuurlijk aminozuur dat DPP-4 niet herkent. Ten tweede is er een lange vetzuurketen aan gekoppeld die het molecuul aan albumine in het bloedplasma bindt en zo in circulatie houdt.

Het resultaat is een halfwaardetijd van ongeveer een week, en daarmee toediening eens per week in plaats van meermaals per dag. Het is een goed voorbeeld van eigenschappen die via de structuur worden gestuurd en niet via de dosis.

Waar semaglutide staat in de GLP-1-familie

De familie is in drie generaties van één receptor naar drie gegaan. Semaglutide werkt alleen op de GLP-1-receptor. Tirzepatide voegt GIP toe, het tweede incretinehormoon uit de darm. Retatrutide voegt als derde de glucagonreceptor toe, die in verband wordt gebracht met energieverbruik en leververvetting.

Het juridische beeld volgt die volgorde niet. Semaglutide (Ozempic, Wegovy, Rybelsus) en tirzepatide (Mounjaro) zijn in Nederland geregistreerd via het CBG-MEB; retatrutide heeft in geen enkele EU-lidstaat een handelsvergunning en blijft een onderzoeksverbinding. Twee verbindingen uit dezelfde familie kunnen dus onder volledig verschillende regimes vallen, en dat onderscheid staat uitgewerkt op de pagina met juridische informatie.

Waarom semaglutide onder peptiden valt

Omdat het dat structureel ook is: 31 aminozuren is onmiskenbaar peptideformaat, en het wordt met dezelfde methoden gemaakt die op wat zijn peptiden worden beschreven. Het verschil zit niet in de chemie, maar erin dat dit specifieke molecuul de beoordeling en registratie als geneesmiddel heeft doorlopen. Een geregistreerd geneesmiddel wordt niet als laboratoriumreagens verkocht, en deze pagina is er informatief over.

Informatief materiaal in onderzoekscontext. Semaglutide is receptplichtig; hier staan geen doseringen, toedieningsinstructies of medisch advies. Vragen over behandeling horen bij een arts.